'Đã có mất mát với y thầy thuốc tuyến đầu'
Hơn 2.300 nhân viên y tế bị lây truyền khi làm việc, ba người tử vong gồm hai tại TP HCM, một Bình Dương, trong cuộc chiến chống Covid-19 thời kì qua.
Thông tin được PGS Phạm yên bình, chủ toạ Công đoàn Y tế Việt Nam, san sớt tại tọa đàm trực tuyến Bảo vệ blouse trắng nơi tuyến đầu, sáng 19/8. Số nhiễm trên được thống kê từ đầu đại dịch năm 2020 tới ngày 9/8 và "vững chắc còn tăng", theo bà Bình.
Theo ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó cục trưởng Quản lý Khám chữa bệnh, thành viên Bộ phận túc trực đặc biệt của Bộ Y tế chống dịch tại TP HCM, 900 viên chức y tế đã bị lây truyền trong quá trình làm việc trong đợt dịch này, theo mỏng của Sở Y tế đô thị. "Song, mất đi ba viên chức y tế là điều đau xót nhất", ông Khoa nói.
Bộ Y tế đã có nhiều giải pháp bảo vệ nhân viên như yêu cầu tập huấn kỹ, trang bị đồ phòng hộ chém... Nhưng ông Khoa cho rằng, thực tại nhiều cán bộ, sinh viên thiếu kinh nghiệm do lần đầu tiếp cận bệnh nhân Covid-19, trong khi phải làm việc tại nơi có nồng độ virus cao, nên nguy cơ truyền nhiễm rất cao. Trong sinh hoạt, ngơi nghỉ, nếu viên chức y tế sơ sểnh cũng có thể bị lây nhiễm. "Cần có thêm lực lượng bổ sung để giảm cường độ công việc cho họ", ông Khoa nói.
Hai tháng qua, hơn 12.000 y thầy thuốc từ miền Bắc, Trung đã vào tâm dịch phía Nam. Trong đó, 7.000 người tiếp viện TP HCM, hơn 5.000 người phân bố các tỉnh còn lại. Ngoài đối mặt với truyền nhiễm, y bác sĩ còn chịu sức ép nặng về tâm lý khi bệnh nhân quá đông, trở nặng nhanh, tỷ lệ tử vong cao; thiếu trang thiết bị, máy móc, đồ bảo hộ; ăn uống, ngủ nghỉ dối...
"Đã có những cuộc gọi lúc nửa đêm - viên chức y tế khóc rất nhiều khi không cứu được người bệnh", bà Bình kể.
thầy thuốc Nguyễn Bá Tĩnh, đảm nhiệm phòng Quản lý chất lượng Bệnh viện K, vào tiếp viện Bệnh viện Hồi sức Covid-19 TP HCM gần một tháng nay, nói "ở đây không ai được hít khí trời".
Bệnh viện Hồi sức Covid-19 là tuyến cuối, điều trị bệnh nhân nặng, nguy ngập, phải thở máy nên "để bệnh nhân được hít khí trời" trở nên mục tiêu của các y thầy thuốc. Nơi này cũng đang thiếu thầy thuốc hồi sức cấp cứu. Lượng bệnh nhân quá đông, lại toàn ca nặng, khiến bác sĩ nhiều lúc choáng ngợp với khối lượng công việc.
Các y thầy thuốc đã chia 3 ca, 4 kíp làm việc 8 tiếng ban ngày và 10 tiếng ban đêm trong đồ bảo hộ cấp 4. Họ luôn phải thận trọng từng khâu, từ hút dịch cho bệnh nhân đến tháo bỏ đồ bảo hộ, đeo khẩu trang, bàn luận với đồng nghiệp luôn phải đúng quy định. Khi về khách sạn nghỉ, họp đều trực tuyến, phòng nào ở phòng nấy. Họ vẫn đùa nhau "toàn tự chơi một mình". Khoảng thời gian nghỉ giữa giờ, họ cũng chỉ ra sảnh hít khí trời một chút. Việc ăn uống lại càng qua loa, có khi thức ăn đã nguội ngắt mà không có lò vi sóng để hâm lại cho nóng.
"Chúng tôi chứng kiến đồng nghiệp ngoài chữa cho quần chúng, còn phải chữa cho cả ba má, anh chị em đang trở nặng", ông nói.
Đối mặt với nhiều áp lực, song các y bác sĩ vẫn cố gắng tự vượt qua. thầy thuốc Nguyễn Trung Cấp (Phó giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, từ Hà Nội vào tăng cường các tỉnh Đồng Tháp, Vĩnh Long và An Giang) cho biết, tình hình miền Tây "yên ổn hơn chút" so với TP HCM. Tuy nhiên, nơi mà cuộc sống vốn êm ả khi dịch bệnh tràn qua lại "thực sự khủng hoảng và rất áp lực".
Ở khu vực này, khó khăn nhất là thiếu thầy thuốc hồi sức cấp cứu. Người ở các chuyên ngành khác không thay thế được vì đây là ngành đặc thù. "Anh em có khi làm việc đến 500% sức lực", bác sĩ Cấp nói.
nhân viên y tế miền Bắc vào miền Tây ban sơ gặp chút khó khăn với thay đổi về khí hậu, đồ ăn, nhưng đã sớm khắc phục. Nhiều y bác sĩ từ khước ăn ở khách sạn tiện nghi, xin ở lại bệnh viện dã chiến, nơi điều trị F0 để kịp cứu chữa bệnh nhân.
bác sĩ Cấp cũng giãi bày lo ngại về tình trạng thiếu thốn trang bị phòng hộ cho nhân viên y tế. Nhiều đơn vị quan hoài tặng đồ phòng hộ nhưng vì thiếu kinh nghiệm đã mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng. Việc này sẽ khiến viên chức y tế bị lây nhiễm cao.
Ông Nguyễn Phước Lộc, Phó trưởng ban Dân vận Trung ương, cho rằng cần có chính sách riêng cho lực lượng y tế tuyến đầu; có thể là phụ cấp về độc hại, cường độ làm việc, làm ngoài giờ...
Công đoàn Y tế đã hai lần đề nghị Tổng liên đoàn đề xuất Chính phủ, quốc gia phong tặng liệt sĩ với viên chức y tế tử vong khi làm nhiệm vụ trong đại dịch; coi họ là người thi hành công vụ, có chính sách với thân nhân của họ. Mỗi đoàn y tế tăng cường chỉ nên chi viện tối đa trong 2 tháng để đảm bảo sức khỏe; lập thêm bộ phận tư vấn tâm lý để giảm stress cho y thầy thuốc.
Phó chủ toạ Tổng liên đoàn lao động Ngọ Duy Hiểu cho biết, Tổng liên đoàn đã hỗ trợ một triệu đồng để tăng cường bữa ăn cho y bác sĩ, hỗ trợ thêm 2 triệu đồng cho mỗi người vào miền Nam, mua 20.000 thẻ an toàn y tế.
"Cuộc chiến chống dịch có thể còn kéo dài và khốc liệt hơn, không ai biết trước. Chúng ta luôn mong những điều tốt đẹp nhưng cũng phải dự liệu những điều không thuận lợi sẽ xảy ra", ông Hiểu nói.
Hoàng Phương
Các bệnh viện đang lâm vào cảnh thiếu trang thiết bị y tế và phòng hộ khi ghi nhận hàng nghìn ca nhiễm mới mỗi ngày. Để tương trợ lực lượng tuyến đầu, các cá nhân chủ nghĩa và doanh nghiệp có thể đồng hành cùng chương trình "Tiếp sức cho tâm dịch". Xem chi tiết tại đây.
